Honden zijn ontzettend goed in het lezen van mensen. Ze letten op onze lichaamstaal, stem en gezichtsuitdrukkingen. Nieuw onderzoek van de Universiteit van Wenen laat nu zien dat dit mogelijk nog verder gaat dan gedacht.
Met behulp van MRI-scans onderzochten wetenschappers wat er in de hersenen van honden gebeurt wanneer ze naar foto's van menselijke gezichten kijken. Daaruit blijkt dat honden verschillende emoties lijken te herkennen en dat bepaalde emoties verschillende gebieden in hun hersenen activeren.
Honden herkennen blije gezichten
Aan het onderzoek deden ongeveer twintig honden mee. Het grootste deel bestond uit Border Collies, aangevuld met twee Golden Retrievers en een Labrador.
De honden kregen foto's van mensen met verschillende gezichtsuitdrukkingen te zien terwijl hun hersenactiviteit werd gemeten. Dat is overigens een stuk ingewikkelder dan het misschien klinkt.
"Honden moeten trainen om bij vol bewustzijn helemaal muisstil te kunnen liggen in een apparaat dat veel herrie maakt", legt hondengedragstherapeut Liselot Boersma uit.
De onderzoekers konden vervolgens bekijken welke gebieden in de hersenen actief werden bij de verschillende foto's.
Bij blije gezichten bleek de hersenactiviteit anders te zijn dan bij neutrale gezichten. Volgens Boersma kan dat erop wijzen dat honden een blij gezicht koppelen aan iets positiefs dat daarna kan gebeuren.
Dat sluit aan bij eerder onderzoek naar de verwachtingen van honden. Zo werd bijvoorbeeld al gekeken naar de hersenactiviteit van honden wanneer ze verwachtten dat ze een beloning, zoals een knakworst, zouden krijgen.
Ook boos, bang en verdrietig
Bijzonder is dat de honden volgens het onderzoek ook verschillende negatieve emoties lijken te herkennen.
Wanneer ze foto's zagen van boze, bange of verdrietige mensen, lichtten verschillende gebieden in hun hersenen op.
"Bij plaatjes van boze, bange of verdrietige mensen bleek een ander gebied in de hersenen op te lichten", vertelt Boersma.
De honden bleken wel moeite te hebben om boosheid en verdriet iedere keer goed van elkaar te onderscheiden. Toch wijst het onderzoek erop dat ze waarschijnlijk meer informatie uit onze gezichtsuitdrukkingen halen dan alleen de simpele tegenstelling tussen positief en negatief.
Honden zijn goed afgestemd op mensen
Volgens Boersma past de uitkomst bij wat hondengedragstherapeuten dagelijks zien. Honden zijn sterk gericht op mensen en letten voortdurend op kleine signalen.
Ook op het gebied van taal blijken honden behoorlijk veel te kunnen. Ze kunnen volgens Boersma verschillende woorden begrijpen en daar associaties aan koppelen. Dat gebeurt niet precies op dezelfde manier als bij mensen, maar honden kunnen wel degelijk leren wat bepaalde woorden betekenen.
"Ze zijn gewoon ongelooflijk goed ingetuned" op menselijke gebaren en gezichtsuitdrukkingen, aldus Boersma.
Dat zou ook kunnen verklaren waarom een hond soms al lijkt te weten hoe zijn baasje zich voelt voordat er daadwerkelijk iets wordt gezegd.
Onderzoek met een kleine groep honden
De onderzoekers plaatsen wel een belangrijke kanttekening: het ging om een relatief kleine groep honden en de onderzochte rassen waren niet erg divers.
Dat heeft vooral te maken met de moeilijkheidsgraad van het onderzoek. Honden moeten worden getraind om vrijwillig en volledig stil in een luidruchtige MRI-scanner te blijven liggen. Vooral hondenrassen die sterk gericht zijn op samenwerking met mensen zijn daardoor geschikt voor dit soort onderzoek.
De resultaten zeggen daarom nog niet dat iedere hond emoties op precies dezelfde manier herkent. Wel geven de hersenscans opnieuw een interessant kijkje in de manier waarop honden mensen waarnemen.
En dat honden daarbij verrassend goed op ons zijn afgestemd, lijkt steeds moeilijker te ontkennen.