In tegenstelling tot hun reputatie van onafhankelijke en soms afstandelijke dieren, beschikken katten over een complex geheugen, gemaakt van beelden, geuren, geluiden en routines. Een afwezigheid van enkele dagen, of zelfs meerdere maanden, is niet genoeg om een sterke band uit te wissen.
"Katten zijn uniek", legt Jane Davidson, gediplomeerd dierenverpleegkundige in Engeland, uit aan Newsweek. "Sommige van hun geheugencapaciteiten doen denken aan die van honden, maar met grote verschillen. Hun geheugen is nauw verbonden met de omgeving: de fysieke ruimte, geuren, geluiden en dagelijkse gewoontes."
Katten herinneren zich veel meer dan we denken
Een studie uitgevoerd door het Center on Autobiographical Memory Research van de universiteit van Aarhus (Denemarken) ondersteunt deze observaties. Door 375 honden- en katteneigenaren te ondervragen, ontdekten de onderzoekers dat 80% van hen vond dat hun dier zich specifieke gebeurtenissen herinnerde. Deze herinneringen kunnen opduiken wanneer een bekend element - een plek, een geur - als een trigger werkt, een mechanisme vergelijkbaar met dat bij mensen.
Dit idee vond onlangs weerklank op sociale media. Op 28 december werd een video op het Instagram-account @oreoandpumpkinspice, gewijd aan twee geadopteerde katten, viraal en behaalde meer dan 9 miljoen weergaven. Het bericht op het scherm beweert dat "drie maanden samenleven genoeg zijn om een mens voor altijd in het hart van een kat te graveren".
Jane Davidson deelt deze mening. Volgens haar vergeten katten hun voormalige eigenaren niet echt. "Hun herinnering is niet alleen gebaseerd op emotionele hechting zoals wij die begrijpen, maar ook op het gevoel van fysieke veiligheid: een veilige plek om te slapen, te eten, te spelen. De mens maakt integraal deel uit van dit geruststellende kader."
Hoe weet je of je kat je mist?
Goed nieuws voor eigenaren die enkele dagen afwezig zijn: een kat vergeet zijn baasje niet tijdens vakantie. Integendeel, hij kan een zekere onrust vertonen, die soms wordt verward met onverschilligheid.
Jane Davidson benadrukt het belang van het kunnen lezen van de lichaamstaal van de kat tijdens deze periodes. Enkele van de meest voorkomende signalen:
- een verandering in routine (minder eetlust, minder spel, weigeren naar buiten te gaan), meestal tijdelijk;
- een verhoogde zoektocht naar plekken doordrenkt met de geur van de eigenaar, zoals het bed of de was.
Bij meer angstige katten kunnen meer uitgesproken gedragingen verschijnen:
- vaker miauwen; urine- of fecaal markeren;
- overmatig krabben om hun geur achter te laten;
- ongebruikelijke agressiviteit tegenover andere dieren of mensen (zeldzaam).
Iryna Smyrnova merkt ook "een neiging om meer te verbergen, meer dan gebruikelijk te slapen, of juist heel close te worden met de aanwezige personen". Sommige katten lijken ook de plekken te doorzoeken waar hun eigenaar gewoonlijk was.
Kortom, als je je afvraagt of je kat je is vergeten, is het antwoord geruststellend: er is een grote kans dat jouw afwezigheid veel meer indruk op hem maakt dan je je kunt voorstellen.
