Ik ben eerlijk gezegd wel een beetje sceptisch over de huidige "hetze" tegen sterilisatie die je nu overal ziet.
Jarenlang werd het gepromoot als dé oplossing voor alle gedragsproblemen en als de enige manier om effectief geboortes onder controle te houden, waarbij operaties steeds vroeger werden uitgevoerd. Nu zie je de omgekeerde beweging, waarbij sterilisatie wel heel makkelijk de schuld krijgt van alles wat er misgaat.
Hoewel het goed is om de vele theoretische psychologische en fysiologische effecten van een hormoontekort in je achterhoofd te houden, denk ik dat we nuchter moeten blijven: we steriliseren al eeuwenlang allerlei diersoorten, en je kunt niet anders dan vaststellen dat in de overgrote meerderheid van de gevallen het lichaam er prima in slaagt om een nieuw psychologisch en fysiologisch evenwicht te vinden zonder die hormonen.
"Theoretisch" gezien zou een hormoontekort een dier minder zelfverzekerd kunnen maken, en dat is ook wat sommige onderzoeken lijken aan te tonen (al zitten daar vaak de nodige haken en ogen aan). Maar in de praktijk hoor ik bijna nooit eigenaren klagen dat hun dier angstiger is geworden na de sterilisatie.
In het geval van de hond van de topicstarter kun je de rol van de sterilisatie natuurlijk niet uitsluiten, maar je kunt de gedragsveranderingen ook heel goed zonder die factor verklaren. Die angstperiode bij puberhonden (de zogenaamde "tweede angstfase") is een bekend fenomeen dat je ook ziet bij honden die niet zijn geholpen. Vooral bij herdershonden is dit vaak heel duidelijk aanwezig; rond die leeftijd (zo rond de 6 maanden) beginnen veel honden wantrouwend te worden naar vreemden en ontwikkelen ze hun waak- en verdedigingsinstinct. Ik heb het zelf ook meegemaakt met mijn hond. Ondanks een goede socialisatie begon hij rond de 6 maanden ineens blaffend op vreemden af te stormen.
Er is geen "wondermiddel": je moet de tijd blijven nemen om je hond te socialiseren en hem rustig en geduldig aan zo veel mogelijk situaties bloot te stellen. Je kunt het niet vaak genoeg zeggen, maar socialisatie – zeker bij een herder – is niet alleen iets voor puppy's. Het moet de hele puberteit doorgaan, totdat ze volwassen zijn, want voor die tijd staat niks nog echt vast. Het verdedigings- en waakinstinct, de jachtdrift, enzovoort, zijn allemaal gedragspatronen die naar voren komen tijdens de groei en die het eerdere socialisatiewerk flink kunnen dwarsbomen.