Katten hebben de reputatie onafhankelijk en soms zelfs een tikkeltje hooghartig te zijn. Toch ligt het niet aan je viervoeter als het contact stroef verloopt.
Het probleem schuilt vaak in de manier waarop we communiceren. Een nieuwe wetenschappelijke studie toont aan dat je met een heel simpele techniek een universeel liefdessignaal kunt afgeven.
De “kattenglimlach”: een kwestie van oogleden
Wil je effectief met een kat communiceren? Vergeet dan de menselijke glimlach waarbij je je tanden laat zien. Onderzoekers van de Britse Universiteit van Sussex bevestigen dat je naar een kat glimlacht door je ogen half te sluiten en langzaam met je oogleden te knipperen.
Katten knijpen zelf ook vaak hun ogen halfdicht als ze ontspannen en volkomen tevreden zijn. Dit is in feite hun equivalent van onze glimlach. Kattenliefhebbers vermoedden al langer dat het nadoen van dit gedrag vriendschappelijk overkomt. De wetenschap heeft dit nu eindelijk experimenteel bewezen.
Twee experimenten met verbluffende resultaten
Om deze theorie te testen, voerde een team van psychologen twee testrondes uit. De resultaten hiervan zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Scientific Reports:
De thuistest: Aan het eerste experiment deden 21 katten uit 14 verschillende huishoudens mee. Zodra de kat comfortabel thuis lag, moest de eigenaar op ongeveer een meter afstand gaan zitten. Zodra het dier keek, moest de eigenaar langzaam met de ogen knipperen. Camerabeelden bewezen dat katten veel vaker terugknipperden nadat ze dit signaal van hun baasje hadden gekregen.
De test met een vreemde: Bij het tweede experiment waren 24 katten uit 8 huishoudens betrokken. Dit keer knipperden niet de baasjes, maar voor de katten onbekende onderzoekers langzaam met hun ogen terwijl ze hun hand naar het dier uitstaken. De katten reageerden niet alleen met dezelfde oogbeweging, maar liepen ook veel sneller naar de hand van de vreemde toe.
Wanneer de mensen de katten daarentegen strak bleven aankijken zonder te knipperen, reageerden de dieren heel anders. Ze hielden dan duidelijk afstand.
Hoe begin je het gesprek?
Professor Karen McComb is psycholoog aan de Universiteit van Sussex en leidde het onderzoek. Ze moedigt iedereen aan om dit gebaar in het dagelijks leven te gebruiken:
“Je kunt dit heel eenvoudig zelf uitproberen met je eigen kat thuis, of met katten die je op straat tegenkomt. Knijp je ogen samen zoals je doet bij een ontspannen glimlach, en sluit ze dan twee of drie seconden. Je zult zien dat ze op dezelfde manier reageren, waardoor er een soort gesprek ontstaat.”
Katten blijken veel sterker verbonden met hun baasjes dan vaak wordt gedacht. Aanvullend onderzoek toont aan dat ze de persoonlijkheidstrekken van hun eigenaren overnemen. Ook voelen ze verdriet aan en herkennen ze hun eigen naam perfect, al kiezen ze er meestal bewust voor om die te negeren.
Het langzame knipperen wordt gezien als een vredig signaal. In de kattenwereld staat staren namelijk gelijk aan een bedreiging of provocatie. Door je oogleden te sluiten, laat je zien dat je bedoelingen goed zijn. Volgens Tasmin Humphrey, eveneens psycholoog en mede-auteur van de studie, kan deze ontdekking het dierenwelzijn aanzienlijk verbeteren. Het helpt bijvoorbeeld om stress bij katten te meten in complexe omgevingen zoals asielen of dierenklinieken.